امواج گرما چیست و چرا مشکل ساز هستند؟ موج گرما یک دوره طولانی از هوای گرم نسبت به شرایط مورد انتظار منطقه در آن زمان از سال است. تعریف موج گرما از مکانی به مکان دیگر تغییر میکند. در سراسر جهان، بیش از ۱۶۶ هزار نفر به دلیل دمای شدید بین سال های ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۷ جان باختند. (آمار سازمان بهداشت جهانی). افراد مسن، آسیب پذیر، کودکان خردسال و کسانی که در فضای باز کار میکنند بیشتر در معرض خطر هستند. دسترسی به سایه دمای هوا میتواند در سایه ۱۵ درجه سانتیگراد کمتر از آفتاب مستقیم باشد. ما در سایه احساس خنکی بیشتری میکنیم چون تابش مستقیم آفتاب به پوست ما ، احساس داغی بیشتری میدهد. افراد باید به جاهای خنکتری بروند تا بدنشان از شر گرما حلاص شود. دسترسی به سایه یا ساختمانهایی با تهویه مطبوع ضروری است. در سویل اسپانیا، دمای هوا در موارد بسیاری به ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد و در این شهر مردم با استفاده از پارچه و کشیدن آن بین ساختمانها در کوچههای باریک سایهبانهایی ساختهاند. این کار بخشی از «سیاست سایه سازی» در این شهر است آیا ورزش کردن در هوای گرم درست است؟ اگر باید تمرینهای سختی بکنید، آن را در خنکترین زمان روز انجام دهید که معولا بین ۴ تا ۷ صبح است. از گرمای نیمروز دوری کنید.
دمای شب وقتی دمای هوا در طول شب به زیر ۲۰ درجه سانتیگراد نرسد برای سلامتی خطرناک است. در این حالت بدن ما به راحتی نمیتواند خود را از گرمایی که در روز به آن رسیده رها کند. در بعضی کشورها به این وضعیت شب استوایی میگویند. در بعضی کشور ها قوانین جدید ساختمانهای نوساز در شهرهای بزرگ را ملزم میکند یا کرکرههایی در خارج از پنجرهها تعبیه کنند، از شیشههای که نور را دفع میکنند، استفاده کنند یا برای پنجرههایی که رو به سوی جنوب ساختمان است سایهبان بزنند. این شکلی از به اصطلاح «خنک سازیغیر فعال» است که به پایین آوردن دمای داخل ساختتمان که شامل شبها هم میشود، بدون استفاده از دستگاه تهویه مطبوع کمک میکند. چگونه خانهام را خنک نگه دارم؟ در طول روز با کمک کرکرهها گرمای آفتاب را از خانه دور نگه دارید یا از پردههای ضخیم استفاده کنید. در شب، به خنک ترین اتاق خانه بروید و در صورت امن بودن، پنجره ها را باز کنید. سازمان بهداشت جهانی دمای زیر ۲۴ درجه در شب را برای یک اتاق توصیه میکند. خطر کار در فضای باز سازمان جهانی کار میگوید: دمای بالای ۲۴ -۲۶ درجه سانتیگراد منجر به کاهش بهره وری نیروی کار میشود. در این وضعیت وقتی هوا به ۳۳-۳۴ درجه میرسد، بدتر میشود و نیروی کار ۵۰ درصد از توان کاریاش را از دست میدهد. تمام مشاغل تحت تاثیر گرمای هوا قرار میگیرند اما آن کارهایی که شامل فعالیت فیزیکی در فضای باز میشوند، به شکل ویژه در معرض خطر هستند. گرمای زیاد میتواند منجر به جمله قلبی با خطر مرگ شود. عوامل دیگر مثل شرجی، تابش مستقیم آفتاب و باد میتواند فشار گرما را افزایش دهد. وقتی هشدار خطر گرما برای سلامتی اعلام میشود، کارفرمایان در افریقای حنوبی باید مواردی را برای کاهش دما اجرا کنند، اقدامات پزشکی سالانه برای بررسی تاثیر گرما بر بدن کارگران را انجام داده و اطمینان حاصل کنند که آنها با وضعیت سازگار شدهاند. کافرمایان همچنین باید کارگران را از ضرورت نوشیدن منظم آب آگاه کرده و آموزشهای لازم را فراهم کنند. آنان همچنین موظف هستند که به سرعت کمکهای اولیه پزشکی را در صورت بروز حمله قلبی مهیا کنند.
آیا نوشیدن چای داغ در گرمای روز درست است؟ نوشیدنیهای گرم ممکن است به شما کمک کند خنک شوید. حسگرهای حرارتی در مری و معده طوری واکنش نشان میدهند که انگار تمام بدن گرم است و باعث تعریق بدن میشود. اما برای خنک شدن، بدن به عرق کردن نیاز دارد. این روش تنها در روزهای گرم و خشک عمل میکند. رنگ سفید بزنید ساختمانهای شهری معمولا از موادی مثل سیمان، آسفالت، آجر، شیشه و فولاد ساخته شدهاند و سقفی تیره دارند. اشیای تیره نور را جذب و آن را به گرما تبدیل میکنند و منجر به ایجاد پدیدهای میشوند که به «جزیره گرمای شهری» معروف است. دمای بیرون و درون میتواند با زدن رنگ سفید به سقفها کاهش یابد. مزایای این کارهنوز تحت بررسی است اما آزمایشگاه برکلی در کالیفرنیا در مطالعه خود نشان داده است که رنگ سفید سقف که نور را دفع میکند، میتواند ۸۰ درصد نور آفتاب را بازتاب داده و حرارت سطح سقف را تا ۳۱ درجه سانتیگراد در یک بعدالظهر تابستانی کاهش دهد. در شهر نیویورک ۶ میلیون متر مربع از سقف ساختمانها با قیر سفید پوشانده شده است در حالی که در لسآنجلس، مقامات شهری عملیات پوشاندن سطح آسفالت خیابانها با رنگ خاکستری روشن را آغاز کردهاند چگونه در موج گرما خودم را خنک کنم. شما میتوانید با قراردادن دستها و پاهایتان در آب سرد، سریع خود را خنک کنید. در مچ دستها و قوزکهای پا تعداد زیادی نقطه نبضی وجود دارد که در آنها رگها به پوست نزدیک هستند که به تسریع فرآیند خنک شدن کمک میکنند. رطوبت و دمای حباب تر رطوبت هوا بر نحوه تحمل گرما توسط بدن تاثیر میگذارد. بدن ما از طریق عرق کردن خنک میشود، اما عرق باید از سطح بدن بخار شود. بخار شدن عرق در شرایطی که هوا حاوی سطح بالایی از بخار آب است سختتر میشود. سنجهای که دمای حباب تر هوا خوانده میشود از ترکیب رطوبت و حرارت ساخته شده و به تشخیص خطر هوای شرجی برای سلامت انسان کمک میکند. با این معیار دمای حباب تر مداوم که ۳۵ درجه سانتیگراد باشد، به عنوان حد نهایی بقای انسان شناحته شده است. معیار دیگری که دمای جهانی حباب تر نامیده میشود جزئیات بیشتری از جمله دما، رطوبت، سرعت باد، زاویه تابش آفتاب و پوشش ابر دارد. کشورها برای تعیین تاثیر گرما بر سلامتی، روشهای مختلفی دارند. ایالات متحده از روش نمایه گرما استفاده میکند که ترکیبی از دمای هوا و شرجی نسبی است. کارشناسان هنوز برای تعیین وضعیت محیطهای کار روش دمای حباب مرطوب جهانی را پیشنهاد میکنند.
در موج گرما چه لباسی باید بپوشم؟ لباسهایی با الیاف سنگین مثل پشم پولیستر یا جین نپوشید. به جای آن میتوانید لباسهایی با الیاف کتانی، ابریشم یا پنبه بپوشید. .آموختن از متخصصان نکات بسیاری را میتوانیم از مردم بدوی بیاموزیم. کوچ نشینهای عرب زبان خاورمیانه که در گرمای بیابان زندگی میکنند، اقلیم خشکی که برای قرنها میانگین دمای بیابان در روز ۳۸ درجه سانتیگراد است. لباس مردم بدوی معمولا شامل پنبه سفید یا سیاه میشود. پارچه سیاه گرمای بیشتری جذب میکند ولی اگر به شکل شل بافته شود، هوای درون در اثر پدیده انتقال بالا رفته و گرما به پوست نمیرسد. همچنین پوشش سر از انسان در مقابل اشعه خورشید محافظت میکند. توصیههای دیگر از سوی متخصصان؟ مصریهای باستان در ورودیها و پنجرهها نی خیس آویزان میکردند. وقتی هوای گرم از این نیها رد میشد آبش بخار میشد و فضای داخل را خنک میکرد. بعضیها امروزه همین روش را با استفاده از حوله خیس انجام میدهند. سیستمهای ابتدایی هشدار گرما سیستمهای ابتدایی هشدار گرما به مردم به خصوص افراد آسیب پذیرتر اعلام میکند که در طول موج گرما از خود محافظت کنند. برای مثال در هند هشدار زمانی اعلام میشود که دو ایستگاه هواشناسی دمای بالای ۴۵ درجه را برای دو روز ثبت کنند. با این وجود بر اساس اعلام سازمان هواشناسی جهانی تنها یک سوم مناطق جهان دارای سیستم هشدار گرما هستند. این سازمان از همه خواسته تا سال ۲۰۲۷ به یکی از این سیستمهای هشدارمجهز شوند. «رفیق باش» یک پروژه جامعه محور در شهر نیویورک است که ساکنان آسیب پذیر را برای بررسی سلامتی این افراد با داوطلبان در ارتباط میگذارد. این پروژه امکان ارتباط این افراد را با خدمات شهری در طول دوران پرخطر هوای گرم فراهم میکند. نکته دیگر ازمتخصصان؟ در بعضی کشورهای آسیایی افراد از کلاههای مخروطی ساخته شده از نی یا مواد بافتنی به عنوان وسیله خنک کننده استفاده میکند. این کلاهها را میتوانید خیس کنید و بپوشید. امواج گرما در حال افزایش است و شامل زمان طولانیتر و شدت بیشتری میشوند. پیش بینی میشود دمای هوای نیمروز در خاورمیانه و شمال افریقا تا سال ۲۱۰۰ به ۵۰ درجه سانتیگراد برسد. اداره هوا شناسی هند میگوید که طول دوره گرما در این کشور طی ۳۰ سال گذشته ۳ روز افزایش یافته و پیشبینی میکند در ۳۰ تا ۴۰ سال آینده ۱۲ تا ۱۸ روز افزایش یابد. اما کشورها در نقاط مختلف جهان درجات متفاوتی از آمدگی برای جلوگیری از مرگ و میر در زمان موج گرما دارند. سازمان جهانی بهداشت میگوید به اقدامات مختلفی از جمله سیستمهای هشدار، طراحی ساختمانهای مناسب و مراقبتهای بهداشتی نیاز است.
